Zoutwinning

Sinds de jaren 50 wint Nouryon zout in Oldambt en Zuidwending (Gemeente Veendam). Met behulp van de laatste technieken en in samenspraak met de omgeving zorgen wij ervoor dat het zout ook op een veilige en verantwoordelijke manier geproduceerd wordt.

Hoe en waar winnen we zout?

In Heiligerlee bevinden zich 12 cavernes: 1 voor opslag van stikstof door Gasunie en 11 voor de zoutwinning, waarvan er 7 nog in gebruik zijn. Bij Zuidwending bevinden zich 9 cavernes waaruit zout gewonnen wordt. Daarnaast zijn er 7 kleinere cavernes voor de opslag van aardgas door Gasunie.

Bij Heiligerlee en Zuidwending bevindt de zoutlaag zich tussen de 500 en 1600 meter diepte. Omdat de zoutlaag de vorm van een ondergrondse berg heeft, is het mogelijk grote, langgerekte, verticale cavernes te vormen met een hoogte tot circa 800 meter en een doorsnee van circa 50-125 meter. Hierdoor kan met relatief weinig cavernes veel zout gewonnen worden, in tegenstelling tot de winning in Twente.

We winnen het zout door water in de ondergrondse zoutformatie te pompen om zo het zout op te lossen. Vervolgens brengen we dit water met zout (pekel) naar boven en transporteren dit naar onze zoutfabrieken in Farmsum, bij Delfzijl. Zo ontstaan, op ruim duizend meter diepte, holle ruimtes (cavernes) die met pekel gevuld blijven. De bovenkant van de caverne begint op ongeveer zevenhonderd meter diepte.

Elke vijf jaar voeren we een sonarmeting uit om de exacte vorm en grootte van de caverne in 3D in beeld te brengen. Op basis hiervan vindt een simulatie plaats om de verdere ontwikkeling van de caverne te bepalen.

Gebruik van olie en alternatieven

We monitoren dit proces en kunnen het boren en uitlogen ‘sturen’ door middel van een laagje afdek-olie van enkele millimeters. De olie blijft boven de pekel drijven voorkomt dat het ‘dak’ (de bovenkant) van de caverne wordt uitgeloogd zodat deze dik genoeg blijft.

We kijken daarnaast ook naar alternatieven voor dieselolie als afdeklaag voor nieuw te ontwikkelen cavernes. Nouryon onderneemt hiertoe een studie bij het gebruik van stikstof als hulpstof, dat mogelijk gebruikt kan worden in nieuwe cavernes. Voordat we dit doen moet aangetoond zijn dat het veilig en voldoende duurzaam is om stikstof te gebruiken.

Afsluiting en ‘abandonneren’ cavernes

In lijn met onze Visie op Zoutwinning, hanteren wij een life-cycle benadering van cavernes, waarbij wij zorg dragen voor de caverne van ontwikkeling en gebruik tot het veilig uit bedrijf nemen na de winning.

Na het stoppen van de zoutwinning, laten we een caverne eerst geruime tijd ‘tot rust’ komen. We monitoren en beheren de druk en de temperatuur in de caverne. We kunnen dan de mogelijkheid van eventueel hergebruik van een caverne voor de opslag van energie onderzoeken. Dat kan het best wanneer een caverne nog niet definitief is afgesloten.

Komt een caverne niet in aanmerking voor hergebruik, dan wordt deze geabandonneerd. Eerst modelleren we het gedrag van de caverne na afsluiting, met het oog op lange termijn veiligheid en stabiliteit. Daarna wordt het boorgat definitief afgesloten.

We verwachten de eerste van drie zoutholtes (caverne E, in Heiligerlee, Oldambt) in 2019 af te sluiten.