24/7 monitoring via seismisch netwerk

In Heiligerlee is eind 2018 in samenwerking met het KNMI een seismisch meetnetwerk geïnstalleerd om de zoutdôme met daarin onze cavernes (en die van Gasunie) te bewaken en meer data te verzamelen over de ondergrond.

In de bodem vinden voortdurend trillingen plaats. De oorzaak kan liggen in natuurlijke processen en in ondergrondse en bovengrondse activiteiten. Ons seismisch netwerk meet deze trillingen in het gebied nauwkeurig. Daarmee ontwikkelen we samen met de experts van onder andere het KNMI een nog beter begrip van de ondergrond en krijgen we meer inzicht in de mogelijke oorzaken van trillingen.

Het meetnetwerk bestaat uit 8 seismometers op 4 locaties op 50 en 60 meter diepte voor het meten van trillingen in de bodem. In de tweede helft van 2019 wordt het netwerk verder uitgebreid met 4 geofoons op 2 extra locaties om de nauwkeurigheid nog verder te verhogen.

De ruwe data wordt gedeeld voor interpretatie met een gespecialiseerd adviesbureau op het gebied van seismiek, Baker Hughes. Daarnaast wordt de live data gedeeld met het KNMI, die deze kan gebruiken om trillingen in het gebied beter in kaart te brengen. De meetgegevens uit het netwerk worden ieder kwartaal gepubliceerd onder 'actualiteiten'. Trillingen met een magnitude van 1 of hoger (mogelijk voelbaar) worden meteen gemeld. 


Bodemdaling

Bij zoutwinning kan geleidelijke bodemdaling optreden, die bij oplosmijnbouw gelukkig goed te voorspelllen is. In de zoutwinningsconcessies wordt een maximum gesteld aan de toegestane bodemdaling, waarbij de te verwachten negatieve effecten niet of in acceptabele mate aanwezig zijn.

Voordat de maximaal toegestane bodemdaling is bereikt, stopt de zoutwinning. Nouryon meet volgens een wettelijk voorgeschreven meetplan met regelmatige tijdsintervallen eventuele bodemdaling en bespreekt dit jaarlijks met de toezichthouder SodM.

De bodemdaling door zoutwinning neemt in Heiligerlee jaarlijks met ca. 3 mm toe en in Zuidwending met ca. 1 mm. Na zo’n zestig jaar bedraagt de diepte in het centrum van de kom in Heiligerlee ruim 15 centimeter en in Zuidwending na bijna vijftig jaar, ongeveer 5 centimeter (aflopend naar 0 cm over een afstand van 2 kilometer).

De bodemdaling wordt door middel van metingen (o.a. waterpassing, Global Positioning System) iedere vijf jaar gecontroleerd. De volgende meting zal in 2020 uitgevoerd worden. Bij zo’n meting wordt de totale bodemdaling van het maaiveld bepaald. Dat is inclusief daling als gevolg van bijvoorbeeld inklinking van veenlagen, verlaging van de grondwaterspiegel, lokale wateronttrekking en gaswinning. Door het gebruik van analysemodellen kan het aandeel van de zoutwinning in de bodemdaling worden bepaald.