24/7 monitoring via seismisch netwerk

In Heiligerlee (2018) en Zuidwending (2020) zijn microseismische meetnetwerken actief om de zoutdome met daarin onze cavernes (en die van EnergyStock en Gasunie) te bewaken en om meer data te verzamelen over de ondergrond.

Beter begrip
In de bodem vinden voortdurend (micro)trillingen plaats. De oorzaak kan liggen in natuurlijke processen en in ondergrondse activiteiten. Het microseismisch meetnetwerk meet deze microtrillingen in beide gebieden nauwkeurig. We delen onze data met externe deskundigen en ontwikkelen zo een nog beter begrip van de ondergrond en krijgen meer inzicht in de mogelijke oorzaken van (micro)trillingen.

Meetnetwerk Heiligerlee en Zuidwending
Het meetnetwerk in Heiligerlee bestond aanvankelijk uit 8 geofoons op 4 locaties op 50 en 60 meter diepte. Medio 2019 werd het netwerk uitgebreid met 4 geofoons op 2 extra locaties, zodat we nog nauwkeuriger kunnen meten. In Zuidwending bestaat het meetnetwerk uit 12 geofoons op 6 locaties die trillingen meten op 60 en 90 meter diepte.

Externe deskundigen
We delen de ruwe data voor nadere interpretatie met het internationaal erkende en gespecialiseerde adviesbureau op het gebied van seismiek, BakerHughes. Het uitlezen van deze gegevens vergt namelijk specialistische seismologische kennis. Het KNMI ontvangt die ruwe data live en kan hiermee trillingen in het totale gebied beter in kaart brengen.

Transparant
De meetgegevens uit het netwerk worden ieder kwartaal gepubliceerd onder 'actualiteiten'. Trillingen met een magnitude van 1 of hoger (mogelijk voelbaar) worden meteen gemeld. 



Bodemdaling

Bij zoutwinning kan geleidelijke bodemdaling optreden, die bij oplosmijnbouw gelukkig goed te voorspelllen is. In de zoutwinningsconcessies wordt een maximum gesteld aan de toegestane bodemdaling, waarbij de te verwachten negatieve effecten niet of in acceptabele mate aanwezig zijn.

Voordat de maximaal toegestane bodemdaling is bereikt, stopt de zoutwinning. Nouryon meet volgens een wettelijk voorgeschreven meetplan met regelmatige tijdsintervallen eventuele bodemdaling en bespreekt dit jaarlijks met de toezichthouder SodM.

De bodemdaling door zoutwinning neemt in Heiligerlee jaarlijks met ca. 3 mm toe en in Zuidwending met ca. 1 mm. Na zo’n zestig jaar bedraagt de diepte in het centrum van de kom in Heiligerlee ruim 15 centimeter en in Zuidwending na bijna vijftig jaar, ongeveer 5 centimeter (aflopend naar 0 cm over een afstand van 2 kilometer).

De bodemdaling wordt door middel van metingen (o.a. waterpassing, Global Positioning System) iedere vijf jaar gecontroleerd. De volgende meting zal in 2020 uitgevoerd worden. Bij zo’n meting wordt de totale bodemdaling van het maaiveld bepaald. Dat is inclusief daling als gevolg van bijvoorbeeld inklinking van veenlagen, verlaging van de grondwaterspiegel, lokale wateronttrekking en gaswinning. Door het gebruik van analysemodellen kan het aandeel van de zoutwinning in de bodemdaling worden bepaald.